Geen Limburgse steun voor projecten rond kwetsbare zwangere vrouwen

Geen Limburgse steun voor projecten rond kwetsbare zwangere vrouwen

Binnen het interfederaal plan Geïntegreerde Zorg wil Vlaanderen kwetsbare zwangere vrouwen sneller detecteren en beter begeleiden via sterkere samenwerking tussen (federale) zorg- en (Vlaamse) welzijnsactoren. Het programma richt zich op vrouwen en gezinnen met psychosociale kwetsbaarheden zoals financiële problemen, mentale gezondheidsproblemen, huisvestingsonzekerheid of een beperkt sociaal netwerk. Voor de praktische uitrol van dat programma werden tien pilootprojecten geselecteerd. Opvallend: geen enkel Limburgs project werd weerhouden, ondanks de bestaande expertise en de aanwezigheid van belangrijke socio-economische kwetsbaarheid in de provincie. Daardoor dreigt Limburg niet alleen middelen mis te lopen, maar ook minder sterk betrokken te raken bij de verdere structurele uitbouw van het beleid.

Binnen de oproep van het agentschap Opgroeien werden 10 pilootprojecten geselecteerd op basis van een vergelijkende jurering. Het programma richt zich op zwangere vrouwen in een situatie van psychosociale kwetsbaarheid en zet in op versterkte zorgcoördinatie, systematische screening, adviesgesprekken en trajectondersteuning via de Huizen van het Kind. In totaal werden 20 dossiers ingediend en ontvankelijk verklaard. De geselecteerde projecten ontvangen samen 780.000 euro, goed voor 78.000 euro per project.

Overzicht ingediende en goedgekeurde dossiers per provincie

Opvallend is dat ook de Limburgse dossiers van Genk, Hasselt en Tongeren-Borgloon, dat samen met Bilzen-Hoeselt een dossier had ingediend, niet werden opgenomen in de selectie. In deze regio’s zijn de voorbije jaren samenwerkingen en trajecten uitgebouwd voor kwetsbare zwangere vrouwenbinnen het netwerk van Huizen van het Kind en aanverwante zorg- en welzijnsactoren.

Nood aan structurele verankering van zorgcoördinatie

Het perinatale zorgprogramma maakt deel uit van het Interfederaal Plan Geïntegreerde Zorg (2023), waarin een gedeelde verantwoordelijkheid wordt voorzien tussen federale en Vlaamse actoren.

Aan federale zijde bestaat intussen een financieringskader via het RIZIV voor zorgverleners die instaan voor medische opvolging. Voor Vlaamse welzijnsactoren, die instaan voor de zorgcoördinatie en begeleiding van kwetsbare gezinnen, ontbreekt vandaag echter nog een uitgewerkt structureel financieringsmechanisme.

“Voor kwetsbare gezinnen maakt het geen verschil of een taak federaal of Vlaams is. Zij hebben recht op één duidelijke en goed ondersteunde zorgketen. Vandaag wordt veelal naar de Huizen van het Kind gekeken om die sleutelrol van zorgcoördinatie op te nemen. In tegenstelling tot de federale college heeft minister Gennez nog steeds geen financieringskader uitgewerkt om die taak op te nemen.” aldus Vandeurzen.

Regionale impact en opgebouwde expertise

De beperkte spreiding van de geselecteerde projecten roept vragen op over hoe regionale expertise en bestaande samenwerkingsmodellen werden meegenomen in de beoordeling. Volgens Vlaams Parlementslid Toon Vandeurzen moet zowel de nood als de opgebouwde praktijkervaring in rekening worden gebracht. “Het is bijzonder moeilijk uit te leggen dat geen enkel Limburgs project werd geselecteerd, terwijl in Genk, Hasselt en Tongeren-Borgloon samen met Bilzen-Hoeselt al jaren expertise wordt opgebouwd in de begeleiding van kwetsbare zwangere vrouwen,” zegt hij.

Daarbij stelt zich de vraag hoe dit zich verhoudt tot de eigen Vlaamse selectiecriteria rond geïntegreerd werken, bereik van kwetsbare doelgroepen en maturiteit van de projecten. Dat geen enkel Limburgs dossier werd weerhouden, roept dan ook bijkomende vragen op over de toepassing van die criteria.

Hij wijst daarbij ook op het belang van een sluitend kader voor zorgcoördinatie: “Zorgcoördinatie is een cruciale schakel in het zorgtraject perinatale zorg. Als Vlaanderen inzet op geïntegreerde en preventieve zorg, dan moet ook het structureel financieel kader voor die zorg gegarandeerd zijn. Zonder dat riskeer je dat inspanningen versnipperd blijven. In Limburg dreigen kwetsbare zwangere vrouwen uit de boot te vallen: er werden geen projecten gefinancierd en een sluitend financieel kader voor zorgcoördinate voor Vlaamse welzijnsactoren (zoals Huizen van het Kind) ontbreekt”.